23.11.2017


Hemen hemen her erkek çocu?u gibi Amerika tarihi hakk?ndaki ilk bilgileri ben de Teksas-Tommiks'lerden ald?m. O s?ralarda Amerikan vatanseverlerinin iki önemli dü?man? vard?. K?rm?z? urbal?lar ve K?z?lderililer... Y?llar y?llar sonra bir ba?ka önemli dü?manlar?n?n K?z?l Ordu oldu?unu dü?ünürsek, Amerikal?lar?n k?rm?z? renge tahammülleri olmad??? saptamas?n? yapabiliriz. Amerika k?tas?n?n yerlileri ve gerçek sahipleri olan K?z?lderililerin, davetsiz beyaz misafirler taraf?ndan nas?l sistemli bir ?ekilde yok edildi?i bu çizgi roman kitaplar?nda net olarak anla??lmakta.
Soluk benizli vatanseverler, ate?suyu ve boncuk vererek kand?rd?klar? K?z?lderilileri, daha sava? baltalar?n? topraktan ç?karmaya bile f?rsat vermeden gürleyen sopalar?yla öldürmeye ba?lad?lar. 'Ugh', 'woah' ve 'hoka hey' sesleri aras?nda ne Apaçiler kald? ne de Siyular...
Aksiyon filmlerinin 'baba' yönetmeni çinli John Woo, Rüzgârla Konu?anlar adl? filmde Amerikal?lar?n geçmi?lerini aklama operasyonunun bir parças? olmaya soyunmu?. Hiç Teksas-Tommiks okumad???n? dü?ündü?üm Woo, o katliamlardan arta kalan baz? Navajo yerlilerinin de ?kinci Dünya Sava??'nda onurlar?yla ölmelerine izin verilmesini kendine özgü bir sinema diliyle anlat?yor. Sava? esnas?nda kulland?klar? tüm ?ifreli mesajlar?n Japonlar taraf?ndan çözülmesine bir dur demek isteyen Amerikan ordusu, hiçbir yaz?l? metni olmayan ve sadece söze dayal? Navajo kabilesinin dilini kullanarak, dü?man taraf?ndan çözülmesi olanaks?z bir ?ifre sistemi yarat?yor. Japonlar? bu sayede alt ederek, Dünya Sava??'n?n kazananlar? aras?na giren Amerika bu filmle, dillerini kullanarak yaratt??? ?ifreleme yönteminden dolay? Navajo yerlilerine yalakal??? bir borç bilmi?... Rüzgârla Konu?anlar filminden benim ç?karabildi?im en net mesaj 'Yerliyi öldür ama hakk?n? ver' oldu...
Çe?itli ?ifreleme yöntemleri dokunulmazl?k ve gizlilik istenen birçok alanda yüzy?llard?r kullan?lmakta. Örne?in bizim yak?n tarihimizden ilk akla gelen 'Ay?e tatile ç?kt?' cümlesi de K?br?s Bar?? Harekât?'n?n ba?lad???n? belirten bir tür ?ifre say?labilir. Sadece Ay?e tatile ç?kt? de?il 'Ali topu tut', 'Hasan ata ot ver' ve 'Bak Fatma ne güzel çiçek' gibi birçok ?ifre daha var ama onlar? ?u anda güvenlik nedeniyle aç?klayam?yorum. Tüm bunlardan ba?ka, 'bir tas has ho?af', '?emsi pa?a pasaj?nda sesi büzü?esiciler' gibi söylenemeyen baz? ?ifreler yüzünden de kimi operasyonlar hiç ba?lat?lamad?. K?sacas? bavul kilitlerimizden bilgisayar korumalar?m?za kadar birçok alanda kulland???m?z ?ifreler art?k hayat?m?z?n bir parças? oldu. Navajo yerlilerinin asla çözülemeyen konu?malar?ndan üretilen ?ifre sisteminin bir benzeri bizim ülkemizde de uygulanabilir. Örne?in a?a??da s?ralayaca??m cümlelerin bir zamanlar Türkiye'de konu?uldu?una kim inanabilir ve bunlar? kim anlayabilir ki?.. "Etin kilosu 6 lira oldu..." "Çok özür dilerim s?ran?z? ald?m galiba..." "Ülkeye yeteri kadar hizmet edemediklerini dü?ünen ba?bakan ve
14 milletvekili bugün istifa etti..." " Yayaya ?a?a?a bizim tak?m çok ya?a..." " Hakiki bahçe domatisi bostan karpuzu burdaaaaa..."