22.11.2018

EVLER─░N─░N ├ľN├ť ┼×─░FRE


Hemen hemen her erkek ├žocu─ču gibi Amerika tarihi hakk─▒ndaki ilk bilgileri ben de Teksas-Tommiks'lerden ald─▒m. O s─▒ralarda Amerikan vatanseverlerinin iki ├Ânemli d├╝┼čman─▒ vard─▒. K─▒rm─▒z─▒ urbal─▒lar ve K─▒z─▒lderililer... Y─▒llar y─▒llar sonra bir ba┼čka ├Ânemli d├╝┼čmanlar─▒n─▒n K─▒z─▒l Ordu oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝rsek, Amerikal─▒lar─▒n k─▒rm─▒z─▒ renge tahamm├╝lleri olmad─▒─č─▒ saptamas─▒n─▒ yapabiliriz. Amerika k─▒tas─▒n─▒n yerlileri ve ger├žek sahipleri olan K─▒z─▒lderililerin, davetsiz beyaz misafirler taraf─▒ndan nas─▒l sistemli bir ┼čekilde yok edildi─či bu ├žizgi roman kitaplar─▒nda net olarak anla┼č─▒lmakta.
Soluk benizli vatanseverler, ate┼čsuyu ve boncuk vererek kand─▒rd─▒klar─▒ K─▒z─▒lderilileri, daha sava┼č baltalar─▒n─▒ topraktan ├ž─▒karmaya bile f─▒rsat vermeden g├╝rleyen sopalar─▒yla ├Âld├╝rmeye ba┼člad─▒lar. 'Ugh', 'woah' ve 'hoka hey' sesleri aras─▒nda ne Apa├žiler kald─▒ ne de Siyular...
Aksiyon filmlerinin 'baba' y├Ânetmeni ├žinli John Woo, R├╝zg├órla Konu┼čanlar adl─▒ filmde Amerikal─▒lar─▒n ge├žmi┼člerini aklama operasyonunun bir par├žas─▒ olmaya soyunmu┼č. Hi├ž Teksas-Tommiks okumad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m Woo, o katliamlardan arta kalan baz─▒ Navajo yerlilerinin de ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒'nda onurlar─▒yla ├Âlmelerine izin verilmesini kendine ├Âzg├╝ bir sinema diliyle anlat─▒yor. Sava┼č esnas─▒nda kulland─▒klar─▒ t├╝m ┼čifreli mesajlar─▒n Japonlar taraf─▒ndan ├ž├Âz├╝lmesine bir dur demek isteyen Amerikan ordusu, hi├žbir yaz─▒l─▒ metni olmayan ve sadece s├Âze dayal─▒ Navajo kabilesinin dilini kullanarak, d├╝┼čman taraf─▒ndan ├ž├Âz├╝lmesi olanaks─▒z bir ┼čifre sistemi yarat─▒yor. Japonlar─▒ bu sayede alt ederek, D├╝nya Sava┼č─▒'n─▒n kazananlar─▒ aras─▒na giren Amerika bu filmle, dillerini kullanarak yaratt─▒─č─▒ ┼čifreleme y├Ânteminden dolay─▒ Navajo yerlilerine yalakal─▒─č─▒ bir bor├ž bilmi┼č... R├╝zg├órla Konu┼čanlar filminden benim ├ž─▒karabildi─čim en net mesaj 'Yerliyi ├Âld├╝r ama hakk─▒n─▒ ver' oldu...
├çe┼čitli ┼čifreleme y├Ântemleri dokunulmazl─▒k ve gizlilik istenen bir├žok alanda y├╝zy─▒llard─▒r kullan─▒lmakta. ├ľrne─čin bizim yak─▒n tarihimizden ilk akla gelen 'Ay┼če tatile ├ž─▒kt─▒' c├╝mlesi de K─▒br─▒s Bar─▒┼č Harek├ót─▒'n─▒n ba┼člad─▒─č─▒n─▒ belirten bir t├╝r ┼čifre say─▒labilir. Sadece Ay┼če tatile ├ž─▒kt─▒ de─čil 'Ali topu tut', 'Hasan ata ot ver' ve 'Bak Fatma ne g├╝zel ├ži├žek' gibi bir├žok ┼čifre daha var ama onlar─▒ ┼ču anda g├╝venlik nedeniyle a├ž─▒klayam─▒yorum. T├╝m bunlardan ba┼čka, 'bir tas has ho┼čaf', '┼×emsi pa┼ča pasaj─▒nda sesi b├╝z├╝┼česiciler' gibi s├Âylenemeyen baz─▒ ┼čifreler y├╝z├╝nden de kimi operasyonlar hi├ž ba┼člat─▒lamad─▒. K─▒sacas─▒ bavul kilitlerimizden bilgisayar korumalar─▒m─▒za kadar bir├žok alanda kulland─▒─č─▒m─▒z ┼čifreler art─▒k hayat─▒m─▒z─▒n bir par├žas─▒ oldu. Navajo yerlilerinin asla ├ž├Âz├╝lemeyen konu┼čmalar─▒ndan ├╝retilen ┼čifre sisteminin bir benzeri bizim ├╝lkemizde de uygulanabilir. ├ľrne─čin a┼ča─č─▒da s─▒ralayaca─č─▒m c├╝mlelerin bir zamanlar T├╝rkiye'de konu┼čuldu─čuna kim inanabilir ve bunlar─▒ kim anlayabilir ki?.. "Etin kilosu 6 lira oldu..." "├çok ├Âz├╝r dilerim s─▒ran─▒z─▒ ald─▒m galiba..." "├ťlkeye yeteri kadar hizmet edemediklerini d├╝┼č├╝nen ba┼čbakan ve
14 milletvekili bug├╝n istifa etti..." " Yayaya ┼ča┼ča┼ča bizim tak─▒m ├žok ya┼ča..." " Hakiki bah├že domatisi bostan karpuzu burdaaaaa..."